Het systeem

Eigenlijk had Mickel een afspraak, maar hij was onverwacht verhindert. Ik zei gelijk dat ik me wel op offerde. Hij lachte.
H. heeft veel gedaan voor mijn vader en in dat traject heb ik hem veel beter leren kennen. Hij is soms wat ongepolijst, maar ik heb zijn pad gezien en sindsdien deert dat me niet meer.
Hij vroeg me of ik weer ging werken en ik vertelde hem dat ik deze week begonnen was. Hij was geïnteresseerd. Soms krijg ik er geen speld tussen bij hem, maar nu luisterde hij. Ik vertelde over mijn 12-urige werkweek en dat me dat tijd geeft om erbij te studeren. Toen vertelde ik over mijn cursus PDB. Hij fronste. Hij vond het niets. Daarna vertelde ik over mijn cursus Mens & Intuïtie. Dat kon er mee door. Later vroeg ik me af, waarom ik eerst boekhouden had genoemd. Soms lijkt het of ik dat presentabeler vind en soms lijkt het of ik wat gene heb voor mijn energetisch vlak.
H. kwam er nu goed in en begon een monoloog. Hij kan me het gevoel geven dat ik gelijkwaardig ben op energetisch gebied, alhoewel ik weet dat ik niet aan zijn gave kan tippen. Ik had voor de zomer ook al een keer de indruk gekregen dat hij me wel wat zou willen leren. Dit was weer zo'n moment.
"Ton," zei hij "het gaat allemaal om het systeem. Als je je sterker ontwikkelt hebt, kun je niet zomaar denken: 'klootzak, rij je maar te barsten!' Als ik dat doe, gebeurt het zo maar, want dat stop ik dan in het systeem. Dus ik moet me inhouden. Ook anderen stoppen in het systeem. Daarom is het zo belangrijk dat mensen niet negatief denken over je vader, want dat moet hij dan allemaal verhapstukken. En als hij het voor zijn kiezen krijg, krijg ik het ook. Dus als ik iemand hoor zeggen dat hij slecht loopt, dan zeg ik dat het fantastisch is dat hij überhaupt loopt. Dan zie je mensen veranderen. Ze realiseren zich dat niet. En dan denken ze 'inderdaad' en stoppen ze iets positiefs in het systeem en dat komt dan weer bij je pa."
Hij vertelde nog meer, nog veel meer. Over hoe hij zich verbonden had met Th. En terwijl hij vertelde zag ik ineens haarscherp hoe hij dat gedaan had. Hij was zo verbonden dat hij de pijn voelde, de goede dagen en de slechte. Hij voelde hem destijds vallen in de badkamer, in de bijkeuken en op het grind. Zelfs nu nog wist hij het als hij te ambitieus een duin probeerde te beklimmen. Hij keek me aan en zei dat als hij de pijn uit zijn eigen lijf kon krijgen, die ouwe ook geen pijn had. Ik zag hem nachten in bed zweten en o zo vaak buiten bed tobben om dit te realiseren.
Ik weet nog goed dat hij mij regelmatig waarschuwde dat ik op mezelf moest passen. Dat ik het lot van mijn vader niet kon overnemen. Nu zag ik dat hij mij daar voor waarschuwde, maar het zelf deed.
Ik heb ooit een blik in zijn verleden mogen schouwen en toen voelde ik waarom hij dit leven zo leeft als hij leeft.
"Ton, ik weet zeker dat jij in deze ziekte van je pa meer geleerd hebt, dan je op een cursus kunt leren."
Misschien heeft hij gelijk.

Vakantie

Ik heb een heerlijke vakantie gehad. Nu ik weer thuis ben, schieten me op de meest onverwachte momenten herinneringen te binnen. Als ik in het donker Prutske uit laat, ben ik even terug in Drenthe. Ik loop 's nachts terug naar mijn tent na een tevreden avond bij het kampvuur.
Als ik de barbeque van de buren op nr. 2 ruik, ben ik even terug in Frankrijk. Mickel draait zich naar me toe en heeft de meest lekkere 'saucisse de canard' bereid die je je maar kunt voor stellen.
Als ik naar het weer kijk in de krant, valt mijn oog op de hoogwaterstanden in Harlingen. En ik droom weg over dat mooie plaatsje, waar ik me deze zomer zo verbaasde over hoe ver mijn vader kan lopen. Samen liepen we de halve winkelstraat door en toen ook nog naar de kade waar onze boot af meerde.
Maar het meeste kan ik verlangen naar de schone lucht. Zuivere, pure lucht geeft mij het meeste vakantiegevoel.
Het was heerlijk en nu begint het gewone leven thuis weer en dat is op een andere manier ook weer heerlijk.

Zat

De tweede dag van onze vakantie at ik overheerlijke paté. Zelfde adres als vorig jaar en nog net zo betoverend. Diep in Frankrijk, in de avondzon. Prachtig uitzicht en goede herinneringen van vorig jaar verbleeken bij hoe goed het dit jaar is. Gelukzalig aten wij een simpel, maar subliem maal. Mickel had nog wel even gevraagd aan me of de paté helemaal ok voor me was, maar ik wimpelde dit onbezorgd weg. Ik wist toch dat het goed was.
De volgende dag zette de wolken in mijn hoofd door. Met de minigolf raakte ik steeds de tel kwijt. Ik raakte werd steeds rustelozer en tot slot liep ik tegen een houten konijn op. Mijn been schaafde langs het hout en een gemene wond van ongeveer 30 cm was het gevolg.
Later ontdekte we dat de paté toch niet helemaal ok voor mij was. Vorig jaar durfde ik het risico van een beetje crème fraiche nog wel aan. Nu weet ik beter.
Het maakt me moedeloos dat ik steeds minder lijk te kunnen hebben.
De hele vakantie gaat in een waas voorbij. Onze vakantie waar we zo naar uit hebben gekeken, waar we zoveel dromen over hadden. Mickel knuffelt me. Hij houdt ook van me als ik een kneusje ben. Gelukkig.
Maar soms ben ik het zo zat.
Thuis lijkt het keerpunt te komen. Ik ben weer helderder. Gelukkig.

Graffiti

Op school worden de klusjes gedaan door vrijwilligers. Er is een team van handige vaders en een aanhang van deskundige adviseurs (veelal moeders) die op mooie zomeravonden en vlijtige zaterdagen klussen. Het lerarenteam waardeert dit enorm en iedere klus wordt bejubeld en geprezen. Vorige week waren de deuren van het kleuterhok aan de beurt. Het kleuterhok herbergt, anders dan de naam misschien doet vermoeden, geen kleuters maar het buitenspeelgoed van de kleintjes. De deuren zagen er na een aantal jaar intensief gebruik afgebladderd uit en diverse butsen getuigden van enthousiaste kinderen die net niet op tijd met hun kar konden stoppen. Men begon met schuren, plamuren en tot slot kwam er een mooie bordeauxrode kleur op.
Het is gek hoe ver zo'n kleine klus doorwerkt. Ik zag op het plein een kleine kleuter die zijn moeder aanwees hoe mooi het geworden was. De leraressen glunderden en ook leek iedereen voorzichtiger te doen met de karren en fietsjes bij de deuren.
Helaas duurde dit genot erg kort. Binnen een week stonden er graffititags op. De hele school was verontwaardigd. Het bracht bij mij de vraag wie het gedaan had en wat hem gedreven had. Waarschijnlijk hangjongeren uit de buurt. Die zijn er in overvloed. Zouden ze boos zijn en in hun boosheid iets willen vernielen? Of zouden ze zich helemaal niet realiseren dat ze het noeste werk van velen teniet gedaan hadden? Zouden ze behoefte hebben iets van zichzelf te profileren? Was het een soort afzetting van hun territorium? Ik kwam op nog veel meer vragen, maar dat bracht mij natuurlijk geen antwoorden. Wat ik wel zag was de verontwaardiging van de kinderen op school. En ik hoop dat deze blijft hangen en hen extra doet nadenken als ze zelf wat ouder zijn, een beetje rondhangen, met een stift misschien en een vriend op het idee komt om hun namen op een schuurdeurtje te kalken. Dat ze dan misschien bedenken dat dat niet cool is en hun territoriumdrift, woede of verveling anders uiten. Misschien wel iets permanenter en creatiever in een rap of kunstwerk. Dat ze iets maken van hun leven. Deze school biedt er in ieder geval de basis voor.

Passie

Op een mooie zondagmiddag had mijn moeder vrienden van haar uitgenodigd en ons. Zulke vroege avondmalen in de zon zijn altijd bijzonder. Het huis is bijzonder, de tuin een droom en haar vrienden inspirerend.
Ze waren wat later, omdat hun zoon nog een dansvoorstelling had. J. van het schrijfatelier en A. de CALL-buddy van mijn moeder. Hun zoon M. ook. Na de Botsingh ben ik heel veel mensen tegen gekomen die M. heten. Net of het universum die naam wil ontladen en na mijn vervelende neef M. mij allerlei bijzondere mensen laat ontmoeten die ook zo heten. Deze M. is een jongen van 15. Zijn moeder had me vertelt dat hij wat verlegen is, maar dat heb ik niet gezien. Het bleek dat de dansvoorstelling zijn eindejaarsvoorstelling was. Hij zit op de vooropleiding van het Nationaal Ballet. Zoals Doortje opmerkzaam zei: "Dat is wel bijzonder voor een jongen." Hij zat tegenover me aan tafel en terwijl we frietjes en lekkere groenten deelden, vroeg ik hem over zijn dansen en hij vertelde. Wellicht dat hij wel eens vreemde reacties heeft gehad op zijn voorliefde voor ballet, maar ik hoorde vooral de passie in hem. Toen ik vroeg of hij goed was, kon hij dat in zijn bescheidenheid niet beantwoorden. Vervolgens vroeg ik hem of hij slecht was in zijn klas en toen kwam er een volmondig nee. Gecombineerd met zijn passie kwam ik hardop tot de conclusie dat hij dus redelijk goed moet zijn en toen zag ik iets glimmen in zijn ogen.
Nieuwsgierig als ik ben, vroeg ik ook naar hoe hij met ballet begonnen is. Hij wisselde een blik van verstandhouding met zijn moeder. Aarzelend werd er iets gezegd over dat hij nu het standaard verhaaltje af kon draaien. Hieruit begreep ik dat hij dit meer had moeten vertellen, misschien zelfs wel tegen verdedigen aan. Het moment werd verbroken toen hij opeens begon over Billy Eliot. Die film had een snaar in hem geraakt. Zijn moeder verhaalde van een kerstuitje toen hij vijf jaar oud was naar de Notenkraker. Hij had ademloos gekeken en jaren later bleek die indruk die hij toen had opgedaan er uit te komen in een balletles.
Zijn eerste les was een openbaring. Zijn moeder zag dat het niet zo goed ging. Als iedereen zijn linkerbeen optilde, tilde hij juist zijn rechter op. Toch zei de lerares na een kwartier beslist: "Hij heeft talent, een uitzonderlijk talent." In de loop der jaren bleek ze gelijk te hebben en aan het einde van de lagere school is hij de speciale vooropleiding ingestroomd. Een zwaar systeem. Ieder jaar vallen er leerlingen af. Sommigen hebben niet genoeg talent, sommigen niet genoeg inzet. Er vallen zelfs mensen af omdat ze hun voet niet ver genoeg kunnen buigen. En sommigen gaan dus door, zoals M. Zijn moeder was zo ontroerd door hem. Ze had vorig jaar natuurlijk ook de eindopvoering gezien, maar hij had zo enorm veel bijgeleerd. Ik zag aan haar dat ze leeg was. Haar normaal sprankelende gezelschap was een beetje uitgeblust. Haar man leek juist opgeladen. Hij was onderhoudend en gezellig. Een wetenschapper pur sang, maar met zijn hart open.
Het was een mooie ontmoeting. Toen we weg reden zag ik M. naar ons kijken. Een jongvolwassene, met de belofte van grootsheid in zich.

Hervonden

Het afgelopen weekend was een oase van vrienden. Alsof de vakantie al in ons bloed was geslopen hebben we genoten van het mooie weer, elkaars gezelschap en de nacht.
Vrijdag hadden Mick en ik eerst geslenterd door de stad. Nieuwe kleren gekocht, mijn lievelingsthee, een stapel boeken om bij weg te dromen. Gelunchd op een terras in de zon en samen intens gesproken. Over ons leven en waar we heen gaan. Over zijn trip naar de bergen en wat dat hem gebracht heeft. Op onze eigen manier maakten we contact om weer hogerop te komen. Ik was de wanhoop voorbij, maar soms sluimerde er nog een spoortje door mijn wezen. Op deze mooie dag heb ik daar weer een stuk van opgeruimd.
Vervolgens gingen we langs bij onze goede vriend C. In beslag genomen door alle rompslomp die kleine kinderen met zich mee brengen zien we hem bijna niet meer. Mickel heeft wel veelvuldig contact per telefoon met hem, maar ik helaas niet. Ik heb hem vertelt dat ik hem mis. Misschien een bijna laatste poging om iets van wat we hadden te redden. Ik weet niet hoe het verder gaat, zijn vrouw heb ik geloof ik al op gegeven. Ik vond het ook heel moeilijk om mezelf zo bloot te geven, maar toen ik het gedaan had voelde het goed. Hij zat naast me en legde zijn hand op mijn arm. In zijn blik zag ik spijt en bovenal liefde. We delen iets bijzonders en eigenlijk vinden we dat beiden het behouden waard.
Twee dagen later zagen we elkaar weer in de hectiek van een verjaardagsfeestje met evenveel kinderen onder de vier als volwassen gasten. Terwijl de ene baby langzaam op zijn buik draaide, crosste een dreumes er rakelings langs heen op een houten loopfiets.
De avond ervoor hadden we geboemeld met nieuwere vrienden. Alhoewel ik M. al ken sinds ik baby ben, zijn we elkaar tussendoor tijden uit het oog verloren. Het is een heerlijk stel samen M. en J. Ze hebben ook een zwaar jaar achter de rug, ook gehavend door de Botsingh en samen kunnen we er heerlijk over mopperen en lachen. Ik heb die avond bijster slecht pool gespeeld, alhoewel ik ook op een topavond ingemaakt zou zijn, omdat M. jeugdkampioen biljart geweest is. Vervolgens zijn we in een voormalige schuilkerk tot diep in de nacht blijven hangen. M. vind alles wat zweverig is zweverig en hij weet niet half hoe zweverig ik ben, geloof ik. Toch vonden we een consensus en voelde ik me heel gelukkig met hem naast mijn zij.
Zondag ochtend had ik afgesproken met een oude vriendin. We hebben ontbeten in de stad, uren gewinkeld, in de verkeerde tram getracht naar IJsselstein te rijden en vooral elkaar weer gevonden. Ik weet weer waarom wij vriendinnen geworden zijn. Sommige mensen zijn zo bijzonder voor je, dat is met weinig anders te vergelijken.
Tot slot heb ik de zondag afgesloten met een heerlijk etentje bij mijn vader en moeder. We vertelden over alle gekke, ontroerende en leuke momenten en zij genoten net zo als ik. Mama zei me: "Wat fijn dat je ze weer hervonden hebt. Ik had het gevoel dat je de laatste tijd een beetje mager in je vrienden zat."

De Wanhoop voorbij

Het was moeilijk zonder Mike. Het leek wel of de zon niet meer scheen voor mij. Op de meest vreemde momenten werd ik door tranen overmand en continu doemde het dreigbeeld bij me op "Wat als er iets gebeurt?". Ik ging door op de automatische piloot. Ik at minder, sliep minder, lachte minder; ik leefde misschien gewoon wat minder. Soms kwam de vraag in me op waarom dit zo anders was als toen hij regelmatig op reis ging. Normaliter geniet ik van manloze dagen. Eten we lekkernijen die hij niet kan waarderen, kijken we films die hij stom vind en brouwen we van iedere dag een klein feestje. Alhoewel ik ook altijd dolgelukkig ben als hij weer terug komt. Ik had geen antwoorden op mijn eigen vragen. Op zaterdagnacht kwam het tot een hoogtepunt. Of misschien is het beter om over een dieptepunt te spreken. Ik miste hem enorm, maar realiseerde me ook dat ik nog veel meer mensen mis. Vrienden die het te druk hebben. Vriendinnen die altijd maar moe zijn en als ze dat niet meer zijn, blijkbaar niet meer aan mij denken. Het was moeilijk om dit onder ogen te zien.
Na deze desastreuze nacht is er iets veranderd. Ik ben de wanhoop voorbij. Ik ben rustiger en zie de zon weer. Ik lach weer oprecht, maar weet ook dat ik iets verloren heb. Soms lijkt het of er sluiers weggevallen zijn, soms voelt het alsof ik onschuld verloren ben. Ik weet het niet; de tijd zal het leren. Maar ik ga door. Ik ben op zoek. Ik zoek leuk werk, mijn eigen passie en misschien ook wat nieuwe vrienden.